15 min leestijd

Zo voer je een JavaScript SEO audit uit: gids en tools

Je website laadt snel, ziet er modern uit en gebruikers zijn tevreden. Maar Google indexeert je pagina's niet goed, belangrijke content wordt gemist en je rankings blijven achter. Het probleem? JavaSc...

Zo voer je een JavaScript SEO audit uit: gids en tools

Je website laadt snel, ziet er modern uit en gebruikers zijn tevreden. Maar Google indexeert je pagina's niet goed, belangrijke content wordt gemist en je rankings blijven achter. Het probleem? JavaScript. Veel moderne websites bouwen content op met JavaScript frameworks, maar zoekmachines moeten dan extra stappen zetten om je pagina's te kunnen lezen. Die extra verwerkingstijd leidt tot vertraagde indexatie, gemiste links en soms helemaal geen zichtbaarheid in de zoekresultaten. Een javascript seo audit helpt je deze problemen opsporen voordat ze je organische verkeer schaden.

De oplossing ligt in systematisch testen hoe zoekmachines jouw JavaScript verwerken. Je vergelijkt wat er in de broncode staat met wat er na rendering verschijnt, controleert of kritieke elementen beschikbaar zijn voor crawlers en identificeert bottlenecks in de verwerkingstijd. Met de juiste tools en checklist kun je precies zien waar het misgaat en wat je moet aanpassen.

Deze gids neemt je stap voor stap door een complete JavaScript SEO audit. Je leert welke tools je nodig hebt, hoe je rendering problemen opspoort, waar je op moet letten bij performance en hoe je je bevindingen omzet in concrete verbeteringen die je ontwikkelaars kunnen implementeren.

Waarom een JavaScript SEO audit belangrijk is

Google crawlt en indexeert jouw website in twee fases wanneer je JavaScript gebruikt. Eerst analyseert de crawler de ruwe HTML en voegt gevonden links toe aan de crawl queue. Daarna komt de rendering fase, waarin Google je JavaScript uitvoert om de volledige pagina te zien. Dit proces kost extra resources en tijd, waardoor belangrijke content later of helemaal niet geïndexeerd raakt. Je rankings lijden hieronder, omdat Google je pagina's niet volledig begrijpt of belangrijke elementen mist die je positionering bepalen.

Google moet extra werk verrichten voor JavaScript

Wanneer Google een JavaScript pagina tegenkomt, stopt de crawler niet bij de eerste HTML. De pagina gaat naar een rendering queue waar Googlebot de JavaScript uitvoert zoals een browser dat doet. Deze extra stap kan dagen of weken duren voordat Google de volledige content indexeert. Websites die veel JavaScript gebruiken riskeren dat Google hun render budget overschrijdt en selectief wordt in wat er wel en niet gerenderd wordt. Kritieke elementen zoals interne links, structured data en meta descriptions blijven dan onzichtbaar voor de zoekmachine.

Google's rendering service kiest actief welke resources essentieel zijn en slaat andere over om capaciteit te besparen.

LLMs en AI bots zoals ChatGPT kunnen JavaScript helemaal niet renderen, wat betekent dat je content onzichtbaar blijft voor deze platforms. Dit wordt steeds belangrijker nu AI search results aan belang winnen.

Veelvoorkomende problemen die je tegenkomt

Een javascript seo audit helpt je concrete issues identificeren die je organische prestaties schaden. Links die alleen na rendering verschijnen bereiken Googlebot te laat, waardoor crawl efficiency daalt en nieuwe pagina's trager ontdekt worden. Canonical tags die via JavaScript toegevoegd worden krijgen vaak geen prioriteit, wat leidt tot verkeerde indexatie van duplicate content. Page titles en meta descriptions die client-side laden kunnen door Google genegeerd worden, waardoor je SERP snippets niet optimaal zijn.

Performance problemen stapelen zich op wanneer JavaScript files te groot zijn of niet geminified. Gebruikers én Google ervaren langere laadtijden, wat je Core Web Vitals schaadt en direct je rankings beïnvloedt. Structurele problemen zoals infinite scroll zonder URL updates of redirects die alleen via JavaScript werken maken het voor zoekmachines onmogelijk om je site correct te indexeren. Deze problemen ontdek je alleen door systematisch te auditen.

Stap 1. Breng het gebruik van JavaScript in kaart

De eerste stap van je javascript seo audit is vaststellen hoe afhankelijk je website is van JavaScript en welke frameworks er gebruikt worden. Dit bepaalt de omvang van je audit en welke specifieke problemen je kunt verwachten. Websites die volledig op client-side rendering draaien vereisen een intensievere audit dan sites die JavaScript spaarzaam gebruiken voor interactieve elementen. Je begint met simpele tests die direct laten zien of kritieke content via JavaScript geladen wordt.

Test JavaScript afhankelijkheid in je browser

Open je belangrijkste pagina's in Chrome en schakel JavaScript uit om te zien wat er verdwijnt. Druk op F12 om DevTools te openen, gebruik Cmd+Shift+P (of Ctrl+Shift+P op Windows) en typ "disable javascript" om de functie uit te schakelen. Ververs de pagina en vergelijk wat je ziet met de normale versie. Content die volledig verdwijnt zoals navigatie, product listings of blog content geeft aan dat je website zwaar leunt op JavaScript voor kritieke SEO elementen.

Een snellere methode is het bekijken van de broncode versus gerenderde code. Klik rechts in je browser en kies "Paginabron bekijken" om de ruwe HTML te zien. Zoek met Ctrl+F naar belangrijke tekst van je pagina. Staat die tekst er niet in, maar wel als je de pagina inspecteert (F12 > Elements tab), dan wordt die content via JavaScript toegevoegd. Dit verschil toont direct waar Google mogelijk problemen ondervindt.

Identificeer welk JavaScript framework er draait

Installeer de Wappalyzer browser extensie om te zien welke technologie je site gebruikt. Klik op het icoon na installatie om een overzicht te krijgen van frameworks zoals React, Vue, Angular of Next.js. Deze informatie helpt je inschatten welke rendering strategie je site volgt en welke oplossingen mogelijk zijn. React sites gebruiken vaak client-side rendering, terwijl Next.js sites server-side rendering kunnen toepassen.

Frameworks zoals React, Vue en Angular bouwen pagina's dynamisch op in de browser, wat extra uitdagingen creëert voor crawlers.

Check ook je script tags in de broncode door te zoeken naar bekende framework bestanden zoals "react.js", "vue.js" of "angular.js" in de source view.

Stap 2. Controleer crawling, rendering en indexatie

Nu je weet welk JavaScript framework je site gebruikt, ga je testen hoe zoekmachines je content verwerken. Je vergelijkt de ruwe HTML met de gerenderde versie om te zien welke kritieke elementen ontbreken voordat JavaScript uitgevoerd wordt. Deze stap onthult of Google je interne links kan volgen, meta tags kan lezen en belangrijke content kan indexeren zonder eerst de rendering queue te doorlopen. Veel SEO problemen ontstaan precies hier: content die essentieel is voor rankings blijft verborgen tot na rendering.

Vergelijk ruwe HTML met gerenderde HTML

Installeer de View Rendered Source extensie voor Chrome om direct verschillen te zien tussen je broncode en wat de browser opbouwt. Open een belangrijke pagina en klik op het extensie icoon om beide versies naast elkaar te bekijken. Zoek met Ctrl+F naar cruciale elementen zoals je H1 heading, canonical tag, internal links naar categorieën en je meta description. Elk element dat alleen in de rechter kolom (rendered) verschijnt vormt een risico voor je SEO prestaties.

Test dit proces voor je belangrijkste page templates: homepagina, product pagina's, category pagina's en blog posts. Maak screenshots van ontbrekende elementen in de ruwe HTML en documenteer deze in een spreadsheet met kolommen voor URL, Element Type, Status (Missing/Modified) en Priority (High/Medium/Low). Deze documentatie wordt cruciaal wanneer je later ontwikkelaars moet overtuigen van concrete verbeteringen.

Elements die alleen na JavaScript rendering verschijnen bereiken Google langzamer en worden mogelijk helemaal gemist door AI crawlers.

Check specifiek deze kritieke SEO elementen in beide versies:

  • <title> tag en meta description
  • Canonical link (<link rel="canonical">)
  • H1 en H2 headings
  • Interne navigatie links
  • Product beschrijvingen of blog content
  • Structured data (schema markup)
  • Hreflang tags voor meertalige sites

Crawl je site met en zonder JavaScript rendering

Download Screaming Frog SEO Spider en voer twee crawls uit om het verschil zichtbaar te maken. Begin met een crawl waarbij JavaScript uitgeschakeld staat: ga naar Configuration > Spider > Rendering en selecteer "Text Only". Voeg je XML sitemap toe onder Configuration > Spider > Crawl en start de crawl met je homepage URL. Exporteer de gevonden URL lijst en noteer hoeveel pagina's Screaming Frog ontdekt heeft.

Voer nu een tweede crawl uit met JavaScript rendering ingeschakeld. Ga terug naar Configuration > Spider > Rendering en selecteer "JavaScript". Start opnieuw de crawl en vergelijk beide resultaten via Crawl Analysis > Start. Let specifiek op "orphan URLs" in je sitemap: pagina's die Google moet indexeren maar die niet bereikbaar zijn via interne links in de ruwe HTML. Een groot aantal orphan URLs betekent dat je navigatie structuur afhankelijk is van JavaScript, wat je crawl efficiency schaadt.

De JavaScript tab in Screaming Frog toont verdere verschillen zoals word count changes, modified titles en added links. Filter deze data op je prioriteit pagina's om te zien waar de grootste impact ligt voor je javascript seo audit.

Controleer wat Google werkelijk indexeert

Open Google Search Console en gebruik de URL Inspection tool om live tests uit te voeren. Plak een URL van een pagina waarvan je vermoedt dat er JavaScript problemen zijn en klik op "Test Live URL". Wacht tot Google de test voltooit en klik op "View Crawled Page" om de HTML te bekijken die Google daadwerkelijk ziet. Zoek in deze HTML naar je belangrijkste content en meta tags.

Voer spot checks uit in Google zelf met de site: operator om te verifiëren of JavaScript content geïndexeerd raakt. Kopieer een unieke tekststring van je pagina die via JavaScript geladen wordt en zoek met dit format:

site:jouwebsite.nl/pagina-url/ "exacte tekst uit javascript content"

Als Google geen resultaten toont, indexeert de zoekmachine deze content niet of vertraagd. Test dit voor minimaal 5 tot 10 pagina's verspreid over je belangrijkste templates om patronen te ontdekken. Documenteer welke content types systematisch gemist worden: product reviews, specificaties, FAQ's of andere elementen die je rankings zouden moeten versterken.

Stap 3. Check performance en technische JS problemen

JavaScript files die te groot zijn of inefficiënt geladen worden schaden niet alleen je gebruikerservaring maar ook je rankings direct. Google's Core Web Vitals meten hoe snel je pagina interactief wordt en hoe stabiel de layout blijft tijdens het laden. Sites met zware JavaScript zien hun Largest Contentful Paint (LCP) en First Input Delay (FID) scores kelderen, wat resulteert in lagere posities. Deze stap van je javascript seo audit identificeert technische bottlenecks die je laadtijden onnodig vertragen en je crawl budget verspillen.

Meet verwerkingstijd en Core Web Vitals impact

Open Chrome DevTools met F12 en ga naar de Performance tab om precies te zien waar je tijd verliest. Klik op het refresh icoon in het panel om een nieuwe recording te starten terwijl je pagina laadt. Wanneer de recording klaar is, scroll je naar beneden naar het Summary gedeelte onderaan. Let specifiek op de "Scripting" tijd die aangeeft hoeveel milliseconden je JavaScript verwerking kost.

Gele en rode balken in de waterfall visualisatie tonen waar je JavaScript de main thread blokkeert. Long tasks boven de 50ms vertragen het moment waarop gebruikers kunnen interacteren met je pagina. Klik op individuele script blocks in de waterfall om te zien welke specifieke files de meeste tijd vergen. Exporteer deze data en prioriteer de grootste bottlenecks voor optimalisatie.

JavaScript processing tijd telt direct mee in je Core Web Vitals scores en beïnvloedt je rankings in mobiele zoekresultaten.

Test je belangrijkste pagina's via PageSpeed Insights om officiële Core Web Vitals data te verzamelen. Focus op field data (echte gebruikers) boven lab data voor een accuraat beeld. Scores onder de 75 voor LCP of boven de 100ms voor FID vereisen directe actie op je JavaScript optimalisatie.

Controleer file optimalisatie en compressie

Ga naar de Network tab in Chrome DevTools en filter op JS files door op de "JS" button te klikken. Ververs je pagina en bekijk de Size kolom om te zien hoe groot elk bestand is. Files boven de 100KB zijn kandidaten voor splitting of code removal. Klik op individuele files en ga naar de Response tab om de code zelf te bekijken.

Geminificeerde JavaScript ziet eruit als één lange regel zonder spaties of leesbare variabele namen. Niet-geminificeerde code bevat witruimte, comments en logische structuur. Productie websites moeten altijd geminificeerde files gebruiken. Check de Content-Encoding kolom (rechtsklik op column headers > Response Headers > Content Encoding) om te verifiëren dat je files gecomprimeerd worden met gzip, brotli of deflate.

Test ook code coverage door Cmd+Shift+P te gebruiken en "Show Coverage" te typen. Klik het refresh icoon in het Coverage panel en filter op je domein. Rode balken tonen ongebruikte code die je bundle grootte onnodig vergroot. Percentages boven de 50% unused code per file betekenen dat je kansen laat liggen voor bundling optimalisatie.

Check Wat te zoeken Actie bij probleem
Minification Eén regel code zonder spaties Implementeer build process met minifier
Compression Content-Encoding: gzip/brotli Configureer server compression
File size Files onder 100KB Split grote bundles, tree-shake unused code
Coverage Minder dan 50% unused code Verwijder libraries die niet gebruikt worden

Test script loading strategie

Bekijk je HTML source om te zien hoe je script tags geladen worden. Scripts zonder attributen blokkeren de pagina rendering tot ze volledig gedownload en uitgevoerd zijn. Deze synchrone loading vertraagt je initial render aanzienlijk. Scripts met async of defer attributen laden in de achtergrond zonder rendering te blokkeren.

<!-- Blokkeert rendering (vermijd voor non-kritieke scripts) -->
<script src="/js/analytics.js"></script>

<!-- Async: download parallel, voer uit zodra klaar -->
<script src="/js/analytics.js" async></script>

<!-- Defer: download parallel, voer uit na DOM parse -->
<script src="/js/main.js" defer></script>

Scripts die kritieke functionaliteit bevatten voor je above-the-fold content kunnen niet altijd async of defer gebruiken. Plaats deze scripts dan onderaan je <body> tag in plaats van in de <head>. Alle tracking scripts, social media widgets en niet-essentiële features kunnen en moeten async of defer krijgen om je rendering performance te verbeteren.

Analyseer third party scripts en dependencies

Third party scripts zoals Google Analytics, Facebook Pixel of advertising networks laden vaak extra JavaScript files die je niet direct controleert. Deze scripts kunnen cascades veroorzaken waarbij elke resource weer nieuwe resources inlaadt. Open de Network tab en filter op domein door -domain:jouwebsite.nl in het filter veld te typen om alleen externe requests te zien.

Tel hoeveel verschillende third party domeinen er scripts laden en noteer de totale KB aan externe JavaScript. Websites met meer dan 10 verschillende third party domeinen hebben vaak redundante of vergeten tracking codes die je kunt verwijderen. Check met je marketing team welke tools nog actief gebruikt worden en welke je kunt uitschakelen.

Resources zoals webfonts, API calls en embedded content tellen ook mee in je total blocking time. Prioriteer het optimaliseren of verwijderen van third party scripts die meer dan 500ms processing time kosten of grotere files zijn dan 50KB. Je javascript seo audit moet deze externe dependencies documenteren omdat ze vaak de grootste quick wins opleveren voor performance verbetering.

Stap 4. Maak een concreet verbeterplan met je team

Je javascript seo audit levert een lijst met problemen op die je nu moet vertalen naar haalbare oplossingen. Ontwikkelaars hebben geen boodschap aan vage SEO feedback zoals "verbeter de rendering". Ze hebben concrete requirements nodig met duidelijke prioriteiten en voorbeelden. Maak een actieplan dat elk probleem koppelt aan een specifieke oplossing, geschatte impact en technische implementatie. Dit verhoogt je kans op buy-in en zorgt dat je verbeteringen ook echt uitgevoerd worden.

Prioriteer issues op basis van impact

Classificeer elk gevonden probleem in drie categorieën: Critical, High en Medium priority. Critical issues blokkeren indexatie volledig, zoals canonical tags die alleen na rendering verschijnen of interne links die Google niet kan volgen. High priority problemen vertragen indexatie aanzienlijk, zoals H1 headings en product descriptions die via JavaScript laden. Medium priority omvat performance optimalisaties zoals file compression en async loading die je rankings geleidelijk verbeteren.

Maak een overzicht met deze structuur:

Prioriteit Probleem Huidige situatie Gewenste oplossing Impact
Critical Canonical only in rendered HTML JS injection in Voeg canonical toe in server HTML Voorkom duplicate content indexatie
High Internal navigation links missing React router client-side Implementeer SSR of voeg Verbeter crawl efficiency met 40%

Communiceer oplossingen naar developers

Formuleer je aanbevelingen in technische taal die developers direct begrijpen. Vermijd SEO jargon en leg uit waarom iets belangrijk is voor zowel gebruikers als zoekmachines. Presenteer oplossingen in volgorde van haalbaarheid: server-side rendering als ideale oplossing, daarna prerendering en dynamic rendering als fallback opties.

Developers implementeren SEO fixes sneller wanneer je concrete code voorbeelden en technische requirements aanlevert.

Geef per probleem een duidelijke acceptatie criterium mee zodat je kunt verifiëren of de fix werkt.

javascript seo audit infographic

Tot slot

Een javascript seo audit hoeft niet ingewikkeld te zijn wanneer je systematisch te werk gaat. Je begint met het in kaart brengen van JavaScript gebruik, test vervolgens hoe crawlers je content verwerken en identificeert performance bottlenecks die je rankings schaden. De grootste winst haal je uit het verplaatsen van kritieke SEO elementen naar je server HTML zodat Google ze direct kan indexeren zonder rendering queue.

Ontwikkelaars krijgen vaker buy-in wanneer je concrete fixes aanlevert met duidelijke prioriteiten en meetbare impact. Heb je hulp nodig bij het uitvoeren van een audit of het implementeren van oplossingen? Vraag een offerte aan en we helpen je JavaScript site volledig SEO proof maken.

Deel dit artikel: